AÇLIK SINIRI ASGARİ ÜCRETE YETİŞTİ
YOKSULLUK SINIRI İSE 14 BİN LİRANIN
ÜZERİNDE
Ahmet Coşkunaydın
Temel gıda maddeleri yanında, enerji, doğal
gaz, yakıt fiyatlarının da çılgınca yükseldiği
son dönemlerde, gelirler giderler karşısında
adeta nal topluyor.
Yapılan maaş ve asgari ücret artışları da ne
yazı ki, tüketiciye bir an olsun bile rahat nefes
aldırtamıyor.
Her ay düzenli olarak Birleşik Metal İş
Sendikası’nın hazırlattığı rapor, yayınlandı. Bu
rapor Ocak 2022 ayının değerlerini gözler
önüne seriyor. Bu raporda dile getirilenler ise
şöyle,’
Ocak 2022 Dönemi için;
Açlık sınırı: 4.131 TL
Yoksulluk sınırı: 14.288 TL
Dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenmesi için
aylık yapması gereken harcama tutarı Ocak
2022 için 4 bin 131 liradır. Bu harcama tutarı
sadece gıda için yapılması gereken minimum
tutardır. Açlık sınırı üzerinden hane halkı
tüketim harcamaları esas alınarak yapılan
hesaplama sonuçlarına göre ise yoksulluk
sınırı 14 bin 288 lira olarak gerçekleşmiştir.’
SAĞLIKLI BESLENME KOŞULU
AÇIKLANAN RAPORDA BİR BİREYİN
SAĞLIKLI BESLENMESİ İÇİN GEREKLİ
OLAN KOŞULLARA DA DEĞİNİLEREK,’
‘Sağlıklı beslenmek için her aile ferdinin
alması gereken kalori miktarı farklılık
göstermektedir. Yetişkin bir erkeğin sağlıklı
bir biçimde beslenmesi için tüketmesi gereken
gıdaların aylık karşılığı 1.108 liradır. Bu değer
yetişkin bir kadın için 1.064, 15-18 yaş bir
genç için 1.179, 4-6 yaş arası bir çocuk için
780 liradır. Sağlıklı bir biçimde beslenmenin
toplam aile bütçesine maliyeti ise 4 bin 131
lira olarak tespit edilmiştir. Bu tutar söz
konusu ailenin sadece gıda için yapması
gereken zorunlu harcama tutardır. Eğitim,
sağlık, barınma, eğlence, ısınma, ulaşım gibi
giderler ile birlikte bir ailenin yapması gereken
harcama tutarı 14 bin 288 liraya ulaşmaktadır.
Günlük harcamalarda Ocak 2022’de en yüksek
maliyet grubunu süt ve süt ürünleri grubu
49.08 liralık harcama gereksinimi ile
oluşturmaktadır. Et, tavuk ve balık grubu için
yapılması gereken minimum harcama tutarı ise
26.74 liradır. Sebze ve meyve için yapılması
gereken harcama miktarı 18.69 lira, ekmek
için yapılması gereken harcama tutarı günlük
10.18 liradır. Katı yağ ve sıvı yağ ise 10.18
liralık masraf yapılması gereken ürün
gruplarıdır. Yumurta için 2.68, şeker, bal, reçel
ve pekmez için ise 7.02 lira harcama yapılması
gerekmektedir.’ İfadelerine yer verildi.’
SAĞLIKLI BESLENME İÇİN EN ÖNEMLİ
HARCAMA KALEMİ SÜT VE SÜT
ÜRÜNLERİ
Bunun yanında temel gıda maddelerinden en
başta gelen süt ve süt ürünlerinde de, şu
bilgiler verildi,’
‘Günlük harcamalarda Ocak 2022’de en
yüksek maliyet grubunu süt ve süt ürünleri
grubu 35.41 liralık harcama gereksinimi ile
oluşturmaktadır. Et, tavuk ve balık grubu için
yapılması gereken minimum harcama tutarı ise
19.92 liradır. Sebze ve meyve için yapılması
gereken harcama miktarı 14.28 lira, ekmek
için yapılması gereken harcama tutarı günlük
6.80 liradır. Katı yağ ve sıvı yağ ise 7.13
liralık masraf yapılması gereken ürün
gruplarıdır. Yumurta için 1.86, şeker, bal, reçel
ve pekmez için ise 4,95 lira harcama yapılması
gerekmektedir.
SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİNİN PAYI ARTTI
Daha dar bir gruplandırmaya göre
harcamalarda süt ve süt ürünlerinin payı yüzde
35.6 ile en yüksek paya sahiptir. Et, yumurta
ve kuru baklagil grubunun payı yüzde 28 ile
ikinci sıradadır. Sebze ve meyvenin
harcamalar içindeki payı yüzde 13.6'dır.
Ekmek, makarna vb. için ise pay yüzde
10.3 tür. Diğer gıda hacamalarının toplam
içindeki payı ise yüzde 12.5’dir.’
AİLE BİREYİNE GÖRE HARCAMA
GEREKSİNİMİ
Söz konusu raporda: Her bir aile ferdinin
sağlıklı beslenmesi için gereksinim duyduğu
gıda :rubu ve alması gereken kalori miktarı
farklılık göstermektedir. Örneğin tüketilmesi
gereken ekmek miktarı kadın ve erkek
açısından anlamlı düzeyde farklıdır. Süt ve süt
ürünleri tüketiminde 15-18 yaş arasındaki bir
gencin harcama gereksinimi, yetişkin erkek ve
kadından fazlayken, yumurta 4-6 yaş grubu
için daha önemlidir. Günlük 137.68 liralık
harcama içinde en maliyetli tüketim 13.7 lira
ile 15-18 yaş arası bir gencin tüketmesi
gereken süt ve süt ürünleri miktarıdır. 4-6 yaş
arası bir çocuğun tüketmesi gereken yumurta
miktarı yetişkinlerden fazladır.’ İfadeleri yer
aldı.’
ARAŞTIRMA YÖNTEMİ
BİSAM tarafından gerçekleştirilen ve kamu
oyuna duyurulan verilerin nasıl ve hangi
yöntemle bulunduğu da şu şekilde açıklandı,’
Açlık ve yoksulluk sınırı BİSAM tarafından
her ayın 15’inde kamuoyu ile
paylaşılmaktadır.
Araştırmada, BİSAM tarafından Sağlık
Bakanlığı ve Hacettepe Üniversitesi Beslenme
ve Diyabetik bölümünün hazırladığı
Türkiye’ye Özgü Beslenme Kalıbı’nın, farklı
kaynaklardan elde edilen verilerle
değerlendirilerek yenilenmesi sonucunda elde
edilen BİSAM beslenme kalıbı dikkate
alınmıştır. Not: Yuvarlamadan ötürü toplamlar
tam sonucu vermeyebilir.
Elde edilen beslenme kalıbı her ay açıklanan
TÜİK madde fiyatları ile değerlendirilerek,
kişinin ihtiyacına göre yapması gereken gıda
harcamasının tutarı tespit edilmektedir.
Ağustos 2019 dönemi öncesinde madde grup
ağırlıkları basit ortalama üzerinden
hesaplanırken, bu dönem ile birlikte her madde
grubu kendi içinde ağırlıklandırılmış ve
dikkate alınan madde sayısı artırılmıştır (Rev
1). Mayıs 2020 döneminde ise, sebze ve
meyvelerin mevsimsel olarak değişmesi ve bu
durumun sonuçlarda fazla oynaklığa neden
olması sebebi ile, sadece bu ürünler için
ağırlıklandırma kaldırılmış, basit ortalama
alınmaya başlanmıştır (Rev 2). Ağustos
2020'de hesaplamada küçük bir düzenleme
yapılması gerekmiştir. 2022 yılı için veriler
hayat pahalılığının yüksek seyrettiği İstanbul
merkezlidir. Yeni revizyonlara göre geçmişe
göre dönük hesaplama yapılabilir. Ancak farklı
revizyonlarla yapılan hesaplar
karşılaştırılabilir değildir. TÜİK verileri
dikkate alınarak yaptığımız hesaplamada esas
alınan kalori miktarları şunlardır:
4-6 yaş çocuk için 1963 kalori
15-18 yaş çocuk için 3244 kalori
Yetişkin bir erkek için 2953 kalori
Yetişkin bir kadın için 2658 kalori
4 Kişilik ailenin sağlıklı beslenmek için
yapması gereken minimum aylık gıda
harcaması AÇLIK SINIRI olarak
belirlenmektedir. Bu verinin hane halkı
tüketim harcamasına dağıtılması ile elde edilen
veri ise bize YOKSULLUK SINIRINI
vermektedir. Tüketim Harcama Kalıbı dikkate
alınırken, tüm içecekler, tütün ve gıda
harcamaları bir kalem olarak belirlenmiştir.
Yoksulluk sınırı hesaplanırken, TÜİK Hane
halkı Bütçe Anketi Tüketim Harcaması
Araştırması 2016 yılı sonuçlarının, 3. yüzde
20’lik dilimin tüketim harcamaları dikkate
alınmıştır. Söz konusu tüketim grubu
Türkiye’de nüfusun yüzde 40 ila yüzde 60’ı
arasındaki kesimidir. ‘
denildi.
